پیشگفتار
اَمی روشٚ گیلکی نیویشتن
زبانٚ گیلکی میأن صدایأن، تفاوتٚ ویشتری نسبت به زبانٚ فارسی دأره و اَ موضوع باعث به گیلکی خوأندن و نیویشتن ایپچه سخت ببه. اَمی هدف اَنه‌ کی گیلکی به شکلی بینیویشته ببه کی اونٚ خوأندن آسانترَ به.
دستور زبانٚ گیلکی، دستورٚ زبانٚ فارسی اَمرأ چندتأ فرق دأره. بعضی‌یأن فقط علامتٚ صدا ایسید و بعضی‌یأن طرزٚ نیویشتن کی اَیه شِمره توضیح دیهیم.
اوّل، الف (ا) صدادارٚ بولند کی فارسی کلمه‌یأنٚ دورون به کار شه، گیلکی دورون الفٚ صدادارٚ کوتاه تلفظ به. اَمأن اَ الفٚ صدادارَ اَطویی بیویشتیم: (أ)، مثلاً: فارسی «میأن»، گیلکی «میأن».
دوّم، بعضی جایأنم دستورٚ زبانٚ فارسی دورون صدایأنی آخرٚ بعضی کلمه‌یأن قرار گیره و «صفت ملکی متصل» یا «ضمیر ملکی متصل» دوخوأده به کی با صدای ( ِ ) بینیوشته به. اَمأن گیلکی دورون ( ِ ) تلفظ نوکونمی بلکی ( ِ ) کوتاه گیمی، پس اَ صدایَ اَ علامت ( ٚ ) اَمرأ نیویسیم. مثلاً: فارسی «مادرِ مهربان»، گیلکی «مهربانٚ مار» و فارسی «خانه‌یِ پدر»، گیلکی «پئرٚ خانه».
سوّم، بعضی وختأن «صفت مفعولی» بیان کودنٚ وسی، بعضی جه گیلکان (ه آخر) یا (ه آخر چسبان) اَمرأ نیویسیدی، ولی اَمأن بیده‌ییم بعضی کلمه‌یأنٚ معنی عوضَ به، پس تصمیم بیگیفتیم کی بجای (ه) جه ( َ ) ایستفاده بوکونیم. مثلاً فارسی «روز را» یا «تو را»، گیلکی او روشی کی اشتباه بخوأنده به «روزه» یا «تره» و روشی کی اَمأن اینتخاب بوکودیم «روزَ» یا «ترَ».
اَمی آرزو اَنه کی خوأندنٚ اَ کیتاب شمرَ باعثٚ برکت ببه. آمین.