Tuꞌun Nyoo Tsa Tyaa̱ Ra Marcos
Nu djakuandutyá ra Juan tsi ñayɨvɨ ta kaꞌán ra tuꞌun Nyoo tsiꞌin ñun
(Mt 3.1-12; Lc 3.1-9, 15-17; Jn 1.19-28)
1
1 Tyeꞌe kaa kitsaꞌa̱ tuꞌun vaꞌa ra Jesucristo, Djeꞌe Nyoo.
2 Nu tutu ra Isaías ra kuu̱ ndudju yuꞌu Nyoo tsikunyaa̱ tuꞌun ra Cristo, ta tuꞌun ra Juan. Ta katyí tsi tyeꞌe kaa:
Kumañi ka tsa kuꞌun nu ñuꞌun ñayɨvɨ,
ta kua djakuꞌin tsi noo ra ku djakoto tsi ñayɨvɨ vatyi nyaá kuꞌun nu iyó ñun, katyí Nyoo.
3 Tsiñí yo ndudju noo ra tsa kanatsaá nu tsiki ityi, ta katyí ra:
“Tañi djandu vaꞌa ndo noo ityi, tyakuan kaa taꞌan tsi tyaa tuꞌva ndo tsi ndo vatyi kua kitsi Djutu Mañi yo.
Nu̱ña ndo noo ityi ndoo tsi ra”.
Tyakuan kaa tsikunyaa̱ nu tutu ra Isaías ra kuu̱ ndudju yuꞌu Nyoo ta tsanaꞌa.
4 Ta ra Juan ra djakuandutya, kuaꞌan ra noo nu tsiki ityi, ta kaꞌán ra tuꞌun Nyoo. Ta katyí ra tsi ñun: “Ndu̱ uu iñi ndo kuatyi ndo, ta ku̱andutya ndo vatyi kuu tsi tañi noo djeña vatyi tsa ndu̱ uu iñi ndo kuatyi ndo, vatyi tyakuan kaa ta kua djakuu Nyoo tikaꞌnu iñi kuatyi ndo”. 5 Ta tandɨꞌɨ ñayɨvɨ iyó ñuꞌun Judea ta ñun ñuu Jerusalén kitsi̱ koyo ñun tyadjoꞌo̱ ñun tuꞌun kaꞌán ra. Ta tsa yaꞌa̱ ndu̱ uu iñi ñun kuatyi ñun, djakuandutya̱ ra Juan tsi ñun yuu kaꞌnu Jordán.
6 Ta ra Juan ñoꞌón ra djaꞌma tsa tsino̱ tsiꞌin ixi camellu, ta ñɨɨ kuú tsa nuꞌñí tsitsi ra. Ta maa ñi teka tsatsí ra, ta tyañuñu ñuñu yaꞌa tsiꞌí ra. 7 Ta kaꞌán ra tuꞌun Nyoo ta katyí ra:
―Tsa yaꞌa̱ yuꞌu ta vatsi noo ra iyó xaan ka tuꞌun nyee iñi tsii tsa nuu yuꞌu. Ta ñaꞌñi maa ra kuí, yukuan kuenda ñaꞌñi ityi iyó tsii tsa ndatsi tyendu nditsan ra. 8 Yuꞌu djakuandutyé tsi ndo tsiꞌin ndutya. Djoko maa ra kua djakuandutya ra tsi ndo tsiꞌin Tatyi Ii Nyoo ―katyí ra Juan.
Nu kuandutya̱ ra Jesús.
(Mt 3.13-17; Lc 3.21-22)
9 Kɨvɨ van keta̱ ra Jesús ñuu Nazaret, tsa nyaá ityi Galilea, ta kuaꞌán ra nya yuu kaꞌnu Jordán. Ta yukuan djakuandutya̱ ra Juan tsi ra. 10 Ta tsa yaꞌa̱ kuandutya̱ ra Jesús, ta kuꞌva tsa keta̱ ra tsitsi ndutya van, ta nanyeꞌe̱ ra nuña̱ andɨvɨ. Ta nyeꞌe̱ ra noo̱ Tatyi Ii Nyoo tañi noo ndikuiya djɨkɨ ra. 11 Ta tyaku̱ noo ndudju ityi andɨvɨ ta katyí tsi tyeꞌe kaa:
―Yoꞌo kuú Djeꞌi ta kuñí xain tsuun. Ta djɨɨ xaan kuñí tsiꞌun ―katyí ndudju van.
Nu nduku̱ koto kuiꞌna tsi ra Jesús
(Mt 4.1-11; Lc 4.1-13)
12 Tsa yaꞌa̱ van ta tsinyaka̱ Tatyi Ii Nyoo tsi ra Jesús noo nu tsiki ityi. 13 Ta yukuan ñoꞌo̱n ra uu xiko kɨvɨ nu tsiki ityi van, nu yoñi ñayɨvɨ iyó, maa ñi maa kɨtɨ xaan iyó. Ta nduku̱ koto kuiꞌna tsi ra. Ta tsa yaꞌa̱ van ta tsaa̱ koyo ángel tsino̱ kuatyi ra nuu ra Jesús.
Nu kitsaꞌa̱ kaꞌán ra Jesús tuꞌun Nyoo tsiꞌin ñayɨvɨ tsa iyó ityi Galilea
(Mt 4.12-17; Lc 4.14-15)
14 Tsa yaꞌa̱ tsa tyiꞌi̱ ñayɨvɨ tsi ra Juan veꞌe kaa, ta ra Jesús tsinuꞌu̱ ra nya Galilea ta kaꞌán ra tuꞌun Nyoo tsiꞌin ñayɨvɨ. 15 Ta katyí ra:
―Tsa tsaa̱ kuꞌva tsa kua kunyakañaꞌá Nyoo. Yukuan kuenda ndu uu iñi ndo kuatyi ndo, ta tsi̱no tuꞌun tsaa tsa djakakú Nyoo añima ñayɨvɨ ―katyí ra Jesús.
Nu kana̱ ra Jesús tsi kumi taꞌan ra tɨɨ́n tyaka
(Mt 4.18-22; Lc 5.1-11)
16 Kuaꞌán ra Jesús tsiká ra yuꞌu tyañuꞌun tsa nañí Tyañuꞌun Galilea. Ta nanyeꞌe̱ ra tsi ra Simón ta tsi ra Andres yañi ra, kañí ra tsitaꞌan ra taraya ra nuu ndutya, vatyi ra tɨɨ́n tyaka kuú ra tsitaꞌan ra. 17 Ta katyí ra Jesús tsi ra tsitaꞌan ra:
―Ta̱nyikon ndo tsii, ta yuꞌu kua djakui vatyi tañí tsa ñiꞌin ndo tyaka, tyakuan kaa kua ñiꞌi ndo añima ñayɨvɨ kua kuu kuenda Nyoo ―katyí ra Jesús tsi ra Simón ta tsi ra Andres.
18 Ta kaa kuꞌva ñi van djandoo̱ ra taraya ra tsitaꞌan ra ta kuaꞌán koyo ra tsiꞌin ra Jesús.
19 Ña kuaꞌa ñi tsika̱ ra Jesús, ta nanyeꞌe̱ ra tsi ra Jacobo, djeꞌe ra Zebedeo, ta tsi ra Juan yañi ra. Ñoꞌón ra tsitsi noo tundoo nakikú ra taraya ra. 20 Kana̱ ra Jesús tsi nduu taꞌan ra. Ta djandoo̱ ra tsitaꞌan ra tsi ra Zebedeo, djutu ra, tsitsi tundoo van tsiꞌin mudju ra. Ta kuaꞌán koyo ra tsiꞌin ra Jesús.
Nu nduvaꞌa̱ noo ra ñoꞌón tatyi ña vaꞌa
(Lc 4.31-37)
21 Ta tsaa̱ koyo ra tsitaꞌan ra ñuu Capernaum. Ta kuú tsi noo djavaro, ta kɨꞌvɨ ra Jesús tsitsi veꞌe ñuꞌun, ta kitsaꞌa̱ djañaꞌá ra tuꞌun Nyoo tsi ñayɨvɨ. 22 Ta iyo xaan kuñí ñun tsa tsiñí ñun tuꞌun kaꞌán ra, vatyi djañaꞌá ra tañi noo ra iyo vavaꞌa ityi tsii tsa kaꞌán. Ña kaꞌán ra tañi kaꞌán ra djañaꞌá ley veꞌe ñuꞌun. 23 Ta tsitsi veꞌe ñuꞌun van ñoꞌón noo ra ñoꞌón tatyi ña vaꞌa. Ta kana̱ tsaa ra ta katyí ra:
24 ―¿Ñaa kuenda tsa tyiꞌún tsuun tsiꞌin nyuꞌu, yoꞌo Jesús ra ñuu Nazaret? ¿Atu vatsun, vatsi djanaun tsi ndi? Yuꞌu nakotó vaꞌi tsuun, ta tsité vatyi Djeꞌe Ii Nyoo kuún ―katyí ra ñoꞌón tatyi ña vaꞌa van tsi ra Jesús.
25 Yukuan ta ra Jesús nduxaa̱n ra tsi ru ta katyí ra tsi ru:
―¡Ta̱xin ñi! ¡Ke̱ta tsi ra ña! ―katyí ra.
26 Ta tatyi ña vaꞌa van kuañaa̱ maa ra djakuu ru, ta iyo kanatsaa̱ tatyi ña vaꞌa van ta keta̱ ru tsi ra. 27 Ta ñayɨvɨ van yaꞌa̱ xaan yuꞌu ñun tsa kuu̱ van, ta ndaka̱ tuꞌun taꞌan ñun, ta katyí ñun:
―¿Ñana vaꞌa kuú tsa nyeꞌé yo ya? ¿Ñaá tuꞌun tsaa kuú tsa djañaꞌá ra ya? ¡Vatyi iyó xaan tunyee iñi tsi ra, tsa vatyi nyakua nya tatyi ña vaꞌa ta tsinó iñi tsi ra! ―katyí ñun.
28 Ta numi ñi tsito̱ tandɨꞌɨ ñayɨvɨ ñuu tsa iyó Galilea tuꞌun ra Jesús.
Nu djanduvaꞌa̱ ra Jesús tsi tyidjo ra Simón Pedro
(Mt 8.14-15; Lc 4.38-39)
29 Kuꞌva tsa keta̱ ra tsitaꞌan ra tsitsi veꞌe ñuꞌun van, ta ndaꞌa kuaꞌán ñi ra Jesús veꞌe ra Simón ta ra Andrés. Ta kuaꞌán ku ra Jacobo ta ra Juan tsiꞌin ra. 30 Ta tyidjo ra Simón katuú ña nuu tsito, kuꞌu ña tsiꞌin kaꞌñi, ta katyí ñayɨvɨ kuu ña tsi ra Jesús vatyí kuꞌu ña. 31 Yukuan ta tuꞌva̱ ra Jesús nu katuú ña ta tɨɨ̱n ra ndaꞌa ña. Ta nakañiꞌi̱ ra tsi ña. Ta kaa kuꞌva ñi van, keta̱ kaꞌñi van tsi ña. Ta kitsaꞌa̱ nanduku ña tsa katsi ra tsitaꞌan ra.
Nu kuaꞌa xaan ñayɨvɨ kuꞌu djanduvaꞌa̱ ra Jesús
(Mt 8.16-17; Lc 4.40-41)
32 Kuꞌva tsa kua kuñaa, kitsi̱ nyaka ñayɨvɨ tsi tandɨꞌɨ ñun kuꞌu, ta tsi ñun ñoꞌón tatyi ña vaꞌa nu nyaá ra Jesús. 33 Ta tandɨꞌɨ ñayɨvɨ ñuu van ndu ɨɨ̱n ñi ñun yuveꞌe van. 34 Ta kuaꞌa ñun kuꞌu tsa djɨɨn djɨɨn nu kueꞌe taꞌán, djanduvaꞌa̱ ra Jesús. Ta kuaꞌa tatyi ña vaꞌa tava̱ ñiꞌñi ra, djoko ña tsaꞌa̱ ra tsa kaꞌan tatyi ña vaꞌa van, vatyi tsitó ru yoo ra kuú ra.
Nu kaꞌán ra Jesús tuꞌun Nyoo ityi Galilea
(Lc 4.42-44)
35 Ta tsa tuu inka kɨvɨ kuꞌva tsa ñaa ka, ndukuita̱ ra Jesús ta kuaꞌán ra ityi tsata ñuu. Noo nu taxin ñi iyó kuaꞌán ra kua kakán taꞌvi ra tsi Nyoo. 36 Ta ra Simón tsiꞌin ra taꞌan ra kuaꞌán ra tsitaꞌan ra kua nandukú ra tsi ra. 37 Ta kuꞌva tsa nañiꞌi̱ ra tsitaꞌan ra tsi ra katyí ra tsi ra:
―Tandɨꞌɨ maa ñayɨvɨ nandukú xaan ñun tsuun ―katyí ra tsitaꞌan ra tsi ra Jesús.
38 Djoko maa ra katyí ra tsi ra tsitaꞌan ra:
―Ko̱ꞌo ndo inka ñuu tsa iyó yatyin ñi iꞌya, vatyi kaꞌan ki tuꞌun Nyoo yukuan, vatyi yukuan tyiño vatsí ―katyí ra Jesús tsi ra tsitaꞌan ra.
39 Yukuan kuenda tsikanoó ra Jesús tandɨꞌɨ ñi ñuu tsa iyó ñuꞌun Galilea, kaꞌán ra tuꞌun Nyoo tsitsi veꞌe ñuꞌun taꞌan taꞌan ñi ñuu. Ta tava̱ ñiꞌñi ra tatyi ña vaꞌa tsi ñayɨvɨ.
Nu djanduvaꞌa̱ ra Jesús tsi noo ra tsa tyaꞌyú koño
(Mt 8.1-4; Lc 5.12-16)
40 Noo tsaꞌa tuꞌva̱ noo ra kuꞌu tsa tyaꞌyú koño tsi ra Jesús. Ta tsikuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra, ta katyí ra tsi ra:
―Tatu yoꞌo ta kuñún, kuú djanduvaꞌun tsii ―katyí ra.
41 Ta kundaꞌvi̱ iñi ra Jesús nyeꞌé ra tsi ra, ta tyidjo̱ ra ndaꞌa ra djɨkɨ ra, ta katyí ra:
―Kuñí djanduvaꞌi tsuun. Ta nduvaꞌa vityin ñi ya ―katyí ra tsi ra.
42 Kaa kuꞌva ñi tsa katyi̱ ra tyeꞌe kaa, katsiyo̱ kueꞌe van tsi ra, ta ndaꞌa nduvaꞌa̱ ñi ra. 43 Yukuan ta katyí ra Jesús vatyi tsa kuu kunuꞌu ra, djoko kaꞌa̱n vaꞌa xaan ra tsiꞌin ra ñá djakuu ra tyeꞌe kaa:
44 Nyeꞌe xiꞌna, koto ñaꞌñi yoó tsi nakatyun tuꞌun ya, yoó tsa djanduvaꞌa̱ tsuun, noo ñi tsa vatyi kuaꞌán nu nyaá ra kuú djutu. Ta dja̱ñaꞌun tsuun tsi ra, ta ku̱ꞌvon tsa taꞌán tsi kuꞌvon, kuꞌva nduviun nuu Nyoo tañi kuꞌva katyí nuu ley tsa tyaa̱ ra Moisés, vatyi kuꞌva koto tandɨꞌɨ ñayɨvɨ vatyi tsa nduvaꞌu̱n tsiꞌin kueꞌe van ―katyí ra Jesús tsi ra.
45 Djoko ra van kuaꞌán ra, ta kitsaꞌa̱ nakatyi ra tsi tandɨꞌɨ ñayɨvɨ nyidjo kaa nduvaꞌa̱ ra. Yukuan kuenda ña kuu̱ ka kɨꞌvɨ nditsin ra Jesús tsitsi ni noo ñuu. Ta ityi tsata ñi ñuu tsiká noo ra nu yoñi ñayɨvɨ iyó, djoko tandɨꞌɨ ñi ityi ta keta̱ koyo ñayɨvɨ, kitsi̱ nyeꞌe ñun tsi ra.